Małżeństwa jednopłciowe w polskim prawie: Resort cyfryzacji wdraża zmiany. Co z umową z Watykanem?

Nastepują zmiany na linii Kościół-państwo. Sejm przygotowuje się do rozpatrzenia wniosku o wypowiedzenie konkordatu, a Ministerstwo Cyfryzacji do wykonania wyroku TSUE.

Przygotowuje i wdraża nowe wzory aktów stanu cywilnego. Wprowadzą one neutralne płciowo określenia małżonków. To odpowiedź na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (TSUE), który zobowiązał Polskę do uznawania małżeństw osób tej samej płci.

Chcą wypowiedzenia umowy ze Stolicą Apostolską

Do Sejmu trafiła petycja dotycząca wypowiedzenie konkordatu, czyli umowy ze Stolicą Apostolską. Podpisało ją 15 tys. osób, a złożyło ją środowisko skupione wokół kampanii #KonkordOut. 

Zawiera on postulat wypowiedzenia konkordatu między Polską a Stolicą Apostolską i – jak podaje Infor.pl – argumenty o potrzebie „odzyskania suwerenności” w zakresie edukacji, finansów publicznych i relacji państwa z Kościołem.

Za kampanią stoi m.in. Rafał Betlejewski (znany z akcji „Tęsknię za Tobą, Żydzie” z 2024 roku) i wspierające go osoby. Ich zdanie – jak podała „Rzeczpospolita” – „konkordat został podpisany, gdy polskie społeczeństwo nie miało pełnej zdolności demokratycznej” i że Kościół ma w ich ocenie uprzywilejowaną pozycję prawną. 

Petycja ma być rozpatrzona przez Komisję ds. Petycji, która przeanalizuje jej treść i zdecyduje o dalszym losie.

To nie ideologia, ale obowiązek prawny

Polska musi także wprowadzić do polskiego prawa przepisy wynikające z wyroku TSUE z 25 listopada 2025 r. Została w nim zobowiązana do uznawania małżeństw osób tej samej płci, o ile zostały one zawarte legalnie w innym państwie członkowskim UE. Odmowa jest uznawana za naruszenie traktatów unijnych.

Podkreślmy jednak, że wyrok nie nakłada na Polskę obowiązku wprowadzenia małżeństw jednopłciowych do wewnętrznego porządku prawnego.  

Te zmiany wymuszają na Ministerstwie Cyfryzacji dostosowanie aktów cywilnych. Obowiązujące obecnie formularze zawierają podział na „kobietę” i „mężczyznę”, co uniemożliwia poprawną rejestrację związków osób tej samej płci. 

Dlatego resort przygotował projekt rozporządzenia, który wprowadza nowe wzory aktów stanu cywilnego. Zamiast „mąż” i „żona” pojawią się określenia „Pierwszy małżonek” i „Drugi małżonek”.

Wicepremier Krzysztof Gawkowski podkreśla, że zmiany te nie są kwestią ideologii, ale obowiązkiem prawnym.