Jesień może przynieść brak pieniędzy na pensje dla nauczycieli. Oświata staje się nie do udźwignięcia dla samorzadów

Podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego wybuchł ostry spór, bo z porządku obrad niespodziewanie usunięto punkt dotyczący finansowania oświaty. 

– Słyszymy głosy desperacji – mówi Arkadiusz Chęciński, współprzewodniczący KWRiST i prezydent Sosnowca.

Samorządy chcą przekazać finansowanie oświaty bezpośrednio rządowi

Głównym zarzutem wobec rządu jest brak realnego dialogu i ignorowanie alarmujących sygnałów z terenu. Samorządy wskazują, że oświata staje się finansowym ciężarem, którego nie są już w stanie udźwignąć bez systemowych zmian.

W odpowiedzi na narastające trudności finansowe samorządy coraz poważniej rozważają przekazanie odpowiedzialności za finansowanie wynagrodzeń nauczycieli bezpośrednio rządowi. 

Głos w tej sprawie zabrał m.in. Stanisław Jastrzębski, przewodniczący Zarządu Związku Gmin Wiejskich RP: – Skoro ministerstwo twierdzi, że wszystko działa dobrze, to niech samo przejmie prowadzenie oświaty – mówi.

Brak rzetelnych wyliczeń i niespełnione obietnice

Samorządowcy zwracają również uwagę na niedotrzymanie wcześniejszych uzgodnień między rządem a jednostkami samorządu terytorialnego. Głównym zarzutem jest brak postępów w renegocjacji ustawy o dochodach samorządów, która ma kluczowe znaczenie dla finansowania edukacji. 

Według władz gmin i miast potrzeby oświatowe nie zostały oszacowane w sposób uczciwy i oparty na realnych danych. – To nie jest tylko problem budżetowy – mówił Chęciński. To systemowe niedopasowanie obowiązków do możliwości finansowych samorządów. 

Samorządowcy podkreślają, że od miesięcy bezskutecznie próbują nawiązać konstruktywny dialog z rządem.

Brak działania skończy się paraliżem szkół

Jeśli sytuacja wkrótce się nie poprawi, samorządy zapowiadają bardziej zdecydowane działania. Chociaż nie padły jeszcze konkretne deklaracje, pojawiają się sugestie o wstrzymaniu wypłat pensji dla nauczycieli w przypadku wyczerpania środków. Taki ruch miałby zwrócić uwagę opinii publicznej oraz rządu na dramatyczne konsekwencje obecnej polityki finansowej wobec oświaty. 

– Nawet najlepszy rząd nie zastąpi najsłabszego samorządu – przypomina Jastrzębski – a aktywność mieszkańców i siła lokalnych społeczności wymagają wsparcia, nie obciążeń.