NBP zablokował przelewy Trybunału Konstytucyjnego, wywołując polityczną burzę. Minister Żurek kwestionuje legalność decyzji i nie wyklucza śledztwa.
Decyzja zapadła po interwencji Bogdana Święczkowskiego, który domagał się zablokowania dostępu do pieniędzy osobom kierującym obecnie TK. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek mówi o anarchizacji działania Trybunału i nie wyklucza interwencji prokuratury.
NBP wstrzymał wszystkie płatności. Święczkowski wcześniej interweniował
W poniedziałek 16 listopada NBP poinformował, że nie będzie realizował żadnych zleceń płatniczych z rachunków Trybunału Konstytucyjnego. Rzecznik banku Maciej Antes potwierdził, że blokada dotyczy wszystkich przelewów, niezależnie od tego, kto je zleca.
Powodem mają być sprzeczne dokumenty dotyczące osób uprawnionych do reprezentowania TK i dysponowania jego pieniędzmi.
Wcześniej Bogdan Święczkowski zwrócił się do prezesa NBP Adama Glapińskiego z żądaniem zablokowania rachunków osobom, które jego zdaniem bezprawnie przejęły kierowanie Trybunałem. Domagał się również wyłącznego dostępu do operacji finansowych.
NBP nie przyznał jednak tego prawa Święczkowskiemu. Zamiast tego wstrzymał wszystkie płatności, również te, które mógłby zlecić on sam.
Żurek ostro o decyzji NBP. W grę wchodzi prokuratura
Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek zakwestionował działania banku centralnego. Zarzucił mu pogłębianie chaosu w funkcjonowaniu Trybunału.
– Będziemy się zastanawiać, jak przeciwdziałać swego rodzaju anarchizacji działania Trybunału poprzez Narodowy Bank Polski – powiedział w poniedziałek.
Minister nie wykluczył również wszczęcia postępowania przez prokuraturę. Chodzi o ustalenie, czy osoby odpowiedzialne za wstrzymanie płatności nie przekroczyły swoich uprawnień lub nie naruszyły prawa.
Żurek podważa także znaczenie rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego z 10 listopada, na które powołuje się Święczkowski. Zwraca uwagę na kontrowersje dotyczące składu orzekającego oraz różne wersje dokumentu.
Bank centralny wciągnięty w polityczny konflikt
Decyzja NBP wywołała ostrą reakcję przedstawicieli koalicji rządzącej. Minister finansów Andrzej Domański ocenił, że bank centralny został wciągnięty w konflikt polityczny. Zapowiedział działania umożliwiające dalsze funkcjonowanie Trybunału.
Krytycznie o sytuacji wypowiedział się również były prezes TK Bohdan Zdziennicki. W rozmowie z Polskim Radiem 24 podkreślił, że bank centralny powinien wykonywać swoje konstytucyjne zadania, a nie uczestniczyć w sporach o kierowanie organami państwa.
NBP przedstawia jednak inne uzasadnienie. Utrzymuje, że wobec sprzecznych dokumentów nie może samodzielnie rozstrzygać, kto ma prawo dysponować środkami Trybunału. Wstrzymanie wszystkich płatności ma być sposobem uniknięcia uznania uprawnień jednej ze stron konfliktu.
Powstaje jednak zasadnicze pytanie: czy bank centralny, powołując się na wątpliwości dotyczące reprezentacji instytucji, może całkowicie zablokować jej bieżące rozliczenia?
Kto zapłaci pracownikom i kontrahentom Trybunału?
Konsekwencje decyzji NBP mogą być bardzo konkretne. Trybunał musi regulować wynagrodzenia pracowników, opłacać usługi, faktury i inne zobowiązania wynikające z codziennego funkcjonowania instytucji.
Anna Korwin-Piotrowska, która kieruje obecnie TK i której uprawnienia kwestionuje Święczkowski, przyznała, że blokada może stworzyć problemy przede wszystkim dla usługodawców współpracujących z Trybunałem. Zapewniła jednak, że zobowiązania, w tym wynagrodzenia, zostaną uregulowane.
Rząd szuka sposobu rozwiązania problemu. Jedną z rozważanych możliwości jest przeniesienie obsługi finansowej Trybunału do innego banku, na przykład Banku Gospodarstwa Krajowego. Nie wiadomo jednak, jak szybko można byłoby to zrobić i jakie formalności prawne trzeba byłoby spełnić.
Spór o władzę w TK przeniósł się na pieniądze
Konflikt rozpoczął się pod koniec października, kiedy Anna Korwin-Piotrowska wydała zarządzenia o przerwie w wykonywaniu czynności przez Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.
Święczkowski nie uznał tych decyzji. Z kolei Sąd Najwyższy 10 listopada poinformował o uchyleniu zarządzeń Korwin-Piotrowskiej. Ona sama zakwestionowała skuteczność tego rozstrzygnięcia, wskazując, że sprawa należy do kompetencji sądu dyscyplinarnego TK.
Teraz do sporu dołączył Narodowy Bank Polski. Jego decyzja oznacza, że konflikt o kierowanie Trybunałem może bezpośrednio wpływać na finansowanie działalności instytucji.
To, co się wydarzyło, wywołuje pytanie o granice niezależności banku centralnego i jego odpowiedzialność za decyzje dotyczące innych organów państwa. Ostateczna ocena legalności blokady wymaga jednak ustalenia podstaw prawnych, na jakich działa NBP.


Napisz komentarz
Komentarze